Podium


Column Joost Nijsen


DE WEEK


Joost Nijsen 31-03-2011

Veel boekhandels hebben in de net afgesloten Boekenweek 15 tot 20% minder omgezet dan vorig jaar. Dat is een zorgwekkende tendens, al hoorde ik van de gepassioneerde boekverkoopster Inge Happé van Boekhandel Bloemendaal dat ze wél meer Boekenweekgeschenken uitdeelde dan vorig jaar. Dit impliceert dat, althans in haar winkel, méér transacties plaatsvonden maar tegen een aanzienlijk lager gemiddeld aankoopbedrag. Men wandelde dus niet met drie boeken naar de kassa, maar met één, genoeg voor de verkrijging van het geschenk. Men heeft de boekwinkels dus niet zozeer links laten liggen, als wel in bezuinigende stemming bezocht.
Minder boeken zijn er hoe dan ook verkocht. Volgens sommigen ligt het aan het geschenk van Kader Abdolah. Dat zou kunnen, deze auteur kan weliswaar op een royaal lezerspubliek rekenen en kwam stevig in de media, maar is niet zo breed geliefd als bijvoorbeeld Harry Mulisch (De Snor werd recentelijk nogal eens met De Neus vergeleken).
Anderen zien de tegenvallende omzet als signaal dat er definitief iets aan het veranderen is in de industrie van het boek, waarbij gewezen wordt op de toenemende digitale leescultuur. Ik aarzel over deze verklaring, want van een significante, absolute groei van digitale boeken is nog steeds geen sprake (wat niet is, kan altijd komen, daar niet van).
Nog weer anderen noemen factoren als een mager aanbod van sterke non-fictietitels, en de relatief zwakke mediaperformance van het boek ten tijde van Arabische lentes, aardbevingen en tsunami’s. Maar ook wordt traditiegetrouw gewezen op de vermeende zwakte van de economie in het algemeen, en, uiteraard, het weer (mooi weer: mensen willen naar strand en bos; slecht weer: mensen schuilen bij de kachel en lezen daar het Boekenweekgeschenk 2003).
Ik verwacht eerlijk gezegd niet dat iemand in staat is een wetenschappelijk houdbare verklaring te vinden voor wat in de annalen van het boekenvak geboekstaafd zal worden als De Zwakke Boekenweek 2011.
Wel staat vast dat alle zeilen bijgezet moeten worden om de Boekenweek 2012 tot een groot succes te maken. De regisseur van die Restauratie is de CPNB. Ik wens Eppo en zijn team nu al succes en wijsheid toe, en heel veel vindingrijkheid in de keuze van het thema en de auteur van het Boekenweekgeschenk, en een arsenaal aan verleidingstechnieken om miljoenen Nederlanders fluitend en met vette spaarvarkens naar de boekwinkel te trekken.